Vade Uyumsuzluğu: Kârlı Şirketleri Tıkayan Sessiz Sorun

Sorun kârlılıkta değil

Danışmanlık masasına gelen şirketlerin önemli bölümü kâr eden şirketlerdir. Gelir tablosu sağlıklıdır, faaliyet marjı sektöre göre normaldir, sipariş defteri doludur. Buna rağmen ay sonlarında nakit sıkışır, ödeme takvimi sürekli yeniden kurulur, banka görüşmeleri stratejik değil acil hâle gelir.

Bu tablonun arkasında neredeyse her zaman aynı yapı vardır: geri dönüşü yedi yıl olan bir yatırım, on sekiz ayda dönen borçla finanse edilmiştir.

Uyumsuzluk nasıl oluşur

Süreç genellikle masumdur. Şirket bir kapasite yatırımı yapar; uzun vadeli finansman süreci uzun sürdüğü için işletme kredisiyle başlanır, 'sonra dönüştürürüz' denir. Yatırım tamamlanır, dönüşüm yapılmaz. Aynı yıl içinde ikinci bir ihtiyaç doğar, o da kısa vadeli çözülür.

İki–üç yıl sonra bilançoda uzun ömürlü varlıklar ve kısa vadeli borçlardan oluşan bir yapı vardır. Şirket her yıl aynı borcu yeniden çevirmek zorundadır ve bu çevirme işlemi, faiz koşullarından bağımsız olarak, müzakere gücünü sürekli karşı tarafa verir.

Belirtiler

Uyumsuzluğun erken belirtileri bellidir: kısa vadeli borcun toplam borç içindeki payının yıldan yıla artması, çalışılan banka sayısının artarken her birindeki limitin küçülmesi, teminat mektubu ve ipotek yükünün serbest teminat bırakmaması, yatırım kararlarının finansman takvimine göre değil nakit durumuna göre alınmaya başlaması.

Bu belirtilerin hiçbiri gelir tablosunda görünmez. Bu yüzden sorun genellikle geç fark edilir.

Çözüm bir kredi değil, bir yapıdır

Bu tabloda yapılacak ilk şey yeni bir kredi bulmak değildir. Önce borç envanterinin ve teminat yapısının çıkarılması, ardından şirketin gerçek borç servisi taşıma gücünün hesaplanması gerekir. Çoğu vakada, mevcut borcun toplamı taşınabilir düzeydedir; sorun tutarda değil, vade dağılımındadır.

Doğru kurgu genellikle üç adımlıdır: kısa vadeli borcun bir bölümünün uzun vadeli ve ödemesiz dönemli bir yapıya taşınması, teminatların sadeleştirilerek serbest teminat yaratılması ve gerekiyorsa özkaynak ya da hibrit bir aracın devreye alınması.

Bu çalışmanın çıktısı yalnızca rahatlamış bir nakit akışı değildir. Bankalar nezdinde anlaşılır hâle gelmiş bir bilanço, sonraki finansman turlarını da kolaylaştırır.