Kredi Komitesinden Dönen Projelerin Ortak Dört Özelliği
Proje finansmanı süreçlerinde reddedilen dosyaların çoğu kötü projeler değildir. Tekrar eden dört yapısal eksik, iyi projeleri de komiteden döndürür.
1. Gelirin sözleşmeye bağlanmamış olması
Proje finansmanında kredi kararı şirketin geçmişine değil projenin gelecek nakit akışına dayanır. Bu nakit akışı bir sözleşmeye bağlı değilse — alım garantisi, uzun vadeli satış anlaşması, kira sözleşmesi ya da düzenlenmiş tarife — kredi veren için gelir bir varsayımdan ibarettir.
Piyasa fiyatına dayalı projeler finanse edilemez değildir; ancak bu durumda özkaynak payı yükselir, borç servisi karşılama oranı beklentisi artar ve vade kısalır. Dosya bu gerçeğe göre kurgulanmamışsa beklenti ile teklif arasındaki fark süreci bitirir.
2. Maliyet aşımının kimin sorumluluğunda olduğunun belirsizliği
İnşaat dönemi, projenin en riskli evresidir. Kredi veren, maliyet aşımı hâlinde devreye girecek kaynağın önceden tanımlanmış olmasını bekler: sponsor taahhüdü, anahtar teslim sözleşme, beklenmedik gider payı ya da üçüncü taraf garantisi.
Dosyada bu satır boşsa, komite riski otomatik olarak kredi verene yazılmış sayar ve reddeder.
3. Gelir ve borç para biriminin uyumsuzluğu
Geliri Türk lirası, borcu döviz olan bir proje, kur riskini yapının içinde taşır. Bu risk fiyatlanabilir ancak görmezden gelinemez. Dosyada kur duyarlılığı gösterilmemişse, komite en kötü senaryoyu kendisi varsayar.
Doğru yaklaşım, riski ya doğal olarak dengelemek (döviz geliri yaratmak), ya sözleşmeyle aktarmak (fiyat endeksleme), ya da finansal araçlarla sınırlamaktır — hangisi olursa olsun dosyada açıkça yer almalıdır.
4. Baskı senaryosunun eksikliği
İyimser tek senaryolu bir model, kredi verende güven değil şüphe yaratır. Beklenen çıktı, temel senaryonun yanında gelirin belirli oranda düştüğü, maliyetin arttığı ve devreye alma tarihinin geciktiği senaryolarda borç servisi karşılama oranının ne olduğudur.
Bu senaryolarda oran kritik eşiğin altına düşüyorsa, çözüm modeli değiştirmek değil yapıyı değiştirmektir: özkaynak payını artırmak, ödemesiz dönem eklemek veya vadeyi uzatmak. Deneyimimizde dosyaların çoğu, reddedilmeden önce bu düzeltmeyle kurtarılabilir durumdadır.
NART İçgörüler
İhracata Dayalı Üretimde Döviz Riski ve Finansman
İhracat geliri yüksek bir üretim şirketi için döviz riski, yalnızca bir muhasebe konusu değil, finansman yapısını doğrudan şekillendiren bir stratejik unsurdur.
Detaylı bilgiOtomasyon Yatırımının Finansal Geri Dönüş Analizi
Bir otomasyon yatırımının gerçek getirisi, yalnızca işçilik tasarrufuyla değil, kalite artışı ve esneklik kazanımıyla birlikte ölçülmelidir.
Detaylı bilgiTedarik Zincirinde Tek Kaynak Riski ve Değerleme
Bir üretim şirketinin kritik bir girdiyi tek bir tedarikçiden alması, finansal tablolarda görünmeyen ama değerlemede ciddi bir iskonto gerektiren bir risktir.
Detaylı bilgiBir mandat görüşmesi başlatın
Sermaye ihtiyacınızı, işlem fikrinizi ya da yapılandırma sorununuzu anlatın. İlk değerlendirme görüşmesi ücretsizdir ve gizlilik esasına tabidir.